Komentarz miesiąca  
Rynki akcji i rynki obligacji 
w październiku 2022

 

Bartosz Pawlak, Marek Kuczalski || Czas czytania: 3 min 

 

W październiku nastąpiło odbicie cen akcji na rynkach rozwiniętych – indeks MSCI World zyskał 7,1%. Zdecydowanie gorsze nastroje panowały na rynkach rozwijających się, zwłaszcza w Chinach, a indeks MSCI Emerging Markets, przedstawiający zmiany cen akcji w tych krajach, stracił 3,2%. 

 

Świat

Wydaje się, że poprawa nastroju inwestorów na rynku akcji związana była z oczekiwaniem spowolnienia tempa wzrostu stóp procentowych przez banki centralne. Dotychczasowe tempo zacieśniana monetarnego było bardzo wysokie, a w związku z tym perspektywa recesji stała się wiodącym scenariuszem.

Pierwsze sygnały o zmianie w polityce pieniężnej otrzymaliśmy z Australii, a następnie z Kanady, gdzie podwyżki były niższe od oczekiwań. Dalsze decyzje o tempie podwyżek będą zależeć od danych makroekonomicznych; w tym istotne będą oczekiwania inflacyjne.

Wstępne dane o PKB za trzeci kwartał były lepsze od oczekiwań – amerykański PKB wzrósł o 2,6% (oczekiwano zmiany o 2,4% kw/kw), a niemiecki PKB wzrósł o 0,3% (przy oczekiwanym spadku o 0,2% kw/kw). Gorzej wyglądają dane wyprzedzające. Odczyty indeksów PMI zarówno z europejskiej, jak i amerykańskiej gospodarki wypadły poniżej oczekiwań i znajdują się poniżej poziomu 50 punktów, sygnalizując spadek aktywności gospodarczej. Odczyty inflacyjne również wskazują na utrzymującą się presję cenową w najważniejszych gospodarkach świata – w Niemczech, według wstępnych danych, inflacja CPI w październiku wzrosła do poziomu 10,4%, powyżej oczekiwań ekonomistów. Wyższe odczyty inflacyjne były również w USA, a wydaje się, że te dane będą kluczowe w dalszych działaniach głównych banków centralnych.

Lepszym nastrojom inwestorów sprzyjała również poprawa sytuacji energetycznej w Europie.  Napełnienie magazynów gazu w UE pod koniec października wynosiło około 94%, co jest poziomem powyżej historycznej średniej wynoszącej około 89%. Dodatkowo pogoda oraz zmniejszenie popytu ze strony przemysłu przyczyniły się do spadku cen gazu. Cena jednej megawatogodziny w Holandii, w kontraktach z dostawą za rok, spadła z 182 euro na początku października (i z 281 euro na szczycie) do 146 euro, a kontrakt z dostawą za miesiąc spadł poniżej 100 euro. Spadki odnotowały również ceny energii elektrycznej w innych krajach Europy, podążając za niższymi cenami gazu. Nie oznacza to zakończenia kryzysu energetycznego w perspektywie nadchodzących kwartałów, jednak sytuacja popytowo-podażowa w Europie poprawiła się w krótkim terminie, a spadek cen surowców energetycznych powinien zmniejszyć presję inflacyjną.

Pomimo poprawy sytuacji energetycznej w Europie, akcje spółek w Stanach Zjednoczonych oraz Europie odnotowały podobne wzrosty. Indeks S&P 500 zakończył miesiąc wzrostem o 8,0%, a technologiczny Nasdaq Composite wzrósł o 3,9%. W tym czasie europejski Stoxx Europe 600 zyskał 6,3%. Gorsze zachowanie spółek technologicznych można powiązać ze słabszymi od oczekiwań wynikami największych spółek z tego sektora. Przykładem może być spółka Meta Platforms (właściciel m.in. serwisu Facebook), której notowania spadły blisko 25% po rozczarowujących wynikach oraz oczekiwaniach na kolejny kwartał, związanych z pogarszającym się otoczeniem makroekonomicznym. Słabsze od oczekiwań wyniki oraz prognozy podały m.in.: Alphabet, Microsoft Corporation oraz Amazon.

Polska

W Polsce również nastąpiło odbicie cen akcji: indeks WIG20 zakończył miesiąc wzrostem o 11,5%. Ceny akcji średnich spółek – z indeksu mWIG40 – wzrosły o 7,6%, a małych spółek – z indeksu sWIG80 – o 4,2%.

Duża różnica stóp zwrotu wynika z wysokich wzrostów sektora bankowego, który jest szeroko reprezentowany w indeksie WIG20. Indeks WIG Banki zakończył miesiąc wzrostem o 23,5%.

Perspektywy
Za nami bardziej optymistyczny miesiąc na rynku akcji, po kilku miesiącach spadku głównych indeksów giełdowych. Inwestorzy dyskontowali możliwość zmiany tempa podnoszenia stóp procentowych przez główne banki centralne. Dane makroekonomiczne pozostawały słabe, jednocześnie odczyty inflacyjne nadal były wysokie. Wydaje się, że w najbliższym czasie nadal inflacja będzie kluczowym czynnikiem determinującym działania banków centralnych, a wyhamowanie oczekiwań dynamiki inflacji powinno przełożyć się na trwalszą poprawę nastrojów na rynkach akcji.

Październik upłynął w mieszanych nastrojach na rynku obligacji. Choć nadal przeważały negatywne tendencje, na rynku można było dostrzec symptomy normalizacji, a niektóre segmenty rynku instrumentów dłużnych przyniosły pozytywne stopy zwrotu.

 

Świat

Najpoważniejszym wyzwaniem dla rynku, pozostają wyższe niż oczekiwane odczyty inflacyjne.

O ile wydaje się, że w Stanach Zjednoczonych szczyt inflacji miał miejsce w czerwcu i kolejne odczyty charakteryzują się niższą dynamiką, o tyle w Europie oraz na części rynków wschodzących, pomimo oczekiwanego przesilenia, odczyty zaskakują negatywnie, a szczyt inflacji wydaje się być cały czas przed nami. Zgodnie ze wstępnym szacunkiem, wskaźnik inflacji w strefie euro ustanowił w październiku kolejny szczyt, na poziomie 10,7% r/r. Próbując dać odpór wzrostowi cen, wiodące banki centralne z pełną determinacją podnoszą stopy procentowe, nie zważając na możliwość wejścia gospodarki w recesję. W październiku Europejski Bank Centralny podniósł stopy procentowe o 75 pb, do poziomu 2%, a wsłuchując się w zapowiedzi członków Rady Prezesów ECB, możemy spodziewać się dalszych podwyżek stóp procentowych. Wśród zalewu negatywnych informacji, coraz wyraźniej można dostrzec symptomy możliwej poprawy sytuacji. Jednym z nich są spadające od sierpnia ceny gazu. Notowane na holenderskiej giełdzie energii kontrakty terminowe na dostawę gazu za rok, spadły od końca sierpnia o ponad 50%, z czego w samym październiku spadek wyniósł około 20%. Pomimo, iż spadek cen gazu można częściowo uzasadnić niższym zużyciem związanym z cieplejszą niż zazwyczaj zimą, wydaje się, że powody spadku są bardziej fundamentalne. Podobnie jak szalony wzrost cen gazu po wybuchu wojny na Ukrainie był głównym czynnikiem gwałtownego przyspieszenia inflacji, tak obecne spadki, mogą zapoczątkować spowolnienie inflacji i skłonić banki centralne do rozluźnienia dotychczasowej restrykcyjnej polityki monetarnej. Dla obligacji skarbowych październik był kolejnym słabym miesiącem. Indeks obligacji skarbowych FTSE GBI spadł o 0,47%. Negatywne nastroje przeważały także na rynkach wschodzących. Indeks obligacji Emerging Markets w „twardych walutach” spadł o 0,63% a indeks obligacji Emerging Markets w walutach lokalnych stracił aż 1,31%. Zdecydowanie lepiej poradziły sobie obligacje korporacyjne, zwłaszcza najbardziej ryzykowne obligacje wysokodochodowe. Indeks obligacji Global High Yield wzrósł o 2,14%, przy czym na plus w tym sektorze, wyróżniły się obligacje z rynku amerykańskiego. Głównym powodem było odbicie na rynku akcji oraz lepsze dane makro ze Stanów Zjednoczonych.

Polska i Europa Środkowa

Miniony miesiąc był wyjątkowo trudny dla obligacji z naszego regionu, a w szczególności dla polskich skarbówek.

Początek miesiąca przyniósł spore zaskoczenie. Pomimo powszechnych oczekiwań na kolejną podwyżkę stóp procentowych, Narodowy Bank Polski nie zdecydował się na zmianę kosztu pieniądza. Brak podwyżki zdołał tylko na chwilę wesprzeć nasze obligacje, po czym na rynku nastąpiła gwałtowna wyprzedaż. Jednym z powodów było ujawnienie się rozłamu w Radzie Polityki Pieniężnej i publiczne wystąpienia trzech jej członków wybranych przez senacką większość, którzy skrytykowali zarówno ostatnią decyzję RPP, jak i jej funkcjonowanie oraz wyraźnie wskazali na konieczność dalszego podnoszenia stóp w obliczu cały czas rosnącej inflacji. Negatywną informacją dla polskich obligacji były też doniesienia o braku perspektywy szybkiego porozumienia się z Unią Europejską w sprawie wypłaty środków z KPO. Wypowiedzi polityków wskazują na to, że prawdopodobnie środki te trafią do Polski dopiero po przyszłorocznych wyborach parlamentarnych. Gwoździem do trumny okazało się niespodziewane ogłoszenie przez Bank Gospodarstwa Krajowego przetargu obligacji, przeznaczonych na zasilenie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Nie zważając na sytuację rynkową, przy bardzo niskiej płynności, BGK zapowiedział uplasowanie do końca roku ponad 15 mld PLN tego typu instrumentów. Perspektywa dodatkowej podaży przeraziła rynek, a rentowności polskich skarbówek osiągnęły nowe lokalne maksima. Rentowność obligacji 10-letnich przekroczyła poziom 9%. Załamanie rynku skłoniło BGK do odwołania przetargu, a premier Mateusz Morawiecki kilkukrotnie zapewnił o dobrej sytuacji budżetu i braku konieczności emisji w najbliższym czasie. Rynek nieznacznie odreagował, jednakże w skali całego miesiąca indeks polskich obligacji skarbowych TBSP spadł o 3,51%. Trochę lepiej kształtowała się sytuacja w naszym regionie. Indeks FTSE obrazujący rynek węgierskich obligacji skarbowych spadł o 1,40% a indeks FTSE odzwierciedlający czeskie skarbówki stracił 2,43%.

Perspektywy
Obecny rok na rynku obligacji, jest jednym za najgorszych w historii. Skala obserwowanych spadków do tej pory kojarzyła nam się wyłącznie z rynkami akcyjnymi. Choć perspektywa nadal pozostaje niepewna, a podwyższona zmienność może towarzyszyć notowaniom jeszcze przez jakiś czas, wydaje się że można dostrzec pewne symptomy stabilizacji. Spadające ceny gazu, oraz w rezultacie ceny prądu elektrycznego, ograniczają presje podażową na inflację, a obserwowane spowolnienie gospodarcze może wkrótce przełożyć się na recesję. Zmiana otoczenia powinna skłonić banki centralne do rozluźnienia dotychczasowej restrykcyjnej polityki monetarnej, co w dalszej perspektywie powinno w znaczącym stopniu wesprzeć rynki obligacji.
Zarządzający Funduszami inwestującymi w akcje

Od 2021 roku zarządzał funduszami w Aviva Investors Poland TFI. Obecnie zarządza funduszami akcyjnymi z d. oferty Aviva Investors Poland TFI w TFI Allianz Polska S.A. Posiada tytuł CFA, licencję doradcy inwestycyjnego i maklera papierów wartościowych.

 

Dyrektor ds. Strategii Skarbowych, Zarządzający Funduszami Dłużnymi

Od 2000 roku jest związany z Grupą Allianz w Polsce. Początkowo zatrudniony w TUiR Allianz Polska S.A. i TU Allianz Życie Polska S.A., w Wydziale Zarządzania Aktywami. W TFI Allianz Polska S.A. pracuje od 2004 roku.

Posiada licencję doradcy inwestycyjnego, licencję maklera papierów wartościowych oraz certyfikat CIIA (Certified International Investment Analyst).

Nasze fundusze

Klauzula prawna TFI Allianz Polska S.A.

Jest to informacja reklamowa. Przed podjęciem ostatecznych decyzji inwestycyjnych należy zapoznać się z prospektem informacyjnym danego funduszu oraz z dokumentem zawierającym kluczowe informacje dla inwestorów.  Materiały dotyczące funduszy oferowanych przez TFI Allianz umieszczone na stronach serwisu internetowego publikowanego w domenie allianz.pl i nie  stanowią oferty w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu Cywilnego, jak również nie stanowią usługi doradztwa finansowego, prawnego i podatkowego oraz nie należy ich traktować jako rekomendacji dotyczącej instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców. Fundusze Allianz FIO, Allianz SFIO, Allianz Plan Emerytalny SFIO i Bezpieczna Jesień SFIO nie gwarantują realizacji założonego celu inwestycyjnego subfunduszu, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Wartość aktywów netto portfeli inwestycyjnych subfunduszy prowadzonych w ramach Funduszy może charakteryzować się dużą zmiennością wynikającą ze składu tych portfeli lub z przyjętej techniki zarządzania portfelami, w sytuacji dużej zmienności cen na rynku akcji. Fundusze mogą lokować powyżej 35% wartości aktywów poszczególnych subfunduszy w papiery wartościowe emitowane, poręczane lub gwarantowane przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, jednostki samorządu terytorialnego, państwa członkowskie Unii Europejskiej, jednostki samorządu terytorialnego państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa należące do OECD lub międzynarodową instytucją finansową, której członkiem jest Rzeczpospolita Polska lub co najmniej jedno z państw członkowskich Unii Europejskiej. Prezentowana zmiana wartości jednostki uczestnictwa jest oparta na historycznej wycenie Subfunduszu i nie stanowi gwarancji osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości. Uczestnik musi liczyć się z możliwością utraty przynajmniej części wpłaconych środków. . Indywidualna stopa zwrotu z inwestycji nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym Funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia oraz dnia odkupienia jednostek uczestnictwa przez Fundusz, a także od wysokości pobranych opłat manipulacyjnych, które obniżają wartość inwestycji, kategorii jednostek uczestnictwa oraz obowiązków podatkowych obciążających uczestnika, w szczególności wysokości podatku od dochodów kapitałowych.

Prospekty informacyjne Allianz FIO, Allianz SFIO, Allianz Plan Emerytalny SFIO i Bezpieczna Jesień SFIO zawierające wymagane prawem informacje, w tym o ryzyku inwestycyjnym, opłatach, kosztach i podatkach oraz kluczowe informacje dla inwestorów dostępne są w języku polskim na stronie www.allianz.pl/tfi pod linkiem https://www.allianz.pl/pl_PL/dla-ciebie/dokumenty.html#tfi-pprospekty-informacyjne oraz w Towarzystwie i u dystrybutorów Funduszy Allianz. Streszczenie praw inwestorów znajduje się w Prospektach Informacyjnych (Rozdział III, pkt 4) dostępnych w języku polskim na stronie www.allianz.pl/tfi.

TFI Allianz Polska S.A. działa na podstawie zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (obecnie Komisja Nadzoru Finansowego) z dnia 19 listopada 2003 roku. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, ul. Rodziny Hiszpańskich 1, 02-685 Warszawa, wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS: 0000176359, NIP 521-32-59-888, REGON 015555893, wysokość kapitału zakładowego: 69 888 000 złotych (wpłacony w całości).