Marek Kuczalski, Kamil Artyszuk | Czas czytania: 5 min 

 

Wrzesień potwierdził swoją reputację jednego z najtrudniejszych miesięcy dla rynków akcji. Po kilku miesiącach dynamicznych wzrostów inwestorzy musieli zmierzyć się z podwyżkami stóp procentowych przez największe banki centralne oraz ponowną eskalacją konfliktu na linii USA - Iran, która wywindowała ceny ropy powyżej 100 USD za baryłkę. 
Świat

Indeks MSCI World spadł w skali miesiąca o 1,31%, a MSCI Emerging Markets stracił 0,84%. Na tym tle wyjątkowo dobrze zachował się polski rynek, gdzie indeks WIG wzrósł o 3,17%, a WIG20 o 3,95%, ustanawiając w trakcie miesiąca kolejne historyczne maksima.

Na Bliskim Wschodzie wrzesień przyniósł powrót do otwartej konfrontacji między USA a Iranem. Ropa Brent po raz pierwszy od końca lipca przekroczyła 100 USD za baryłkę, a po odrzuceniu przez prezydenta Trumpa irańskiej propozycji otwarcia Cieśniny Ormuz zbliżyła się do 108 USD. Dla Europy równie dotkliwy okazał się kryzys na rynku gazu, wywołany odcięciem od katarskiego LNG tuż przed sezonem grzewczym.

Drugim czynnikiem, który ciążył rynkom akcji, była polityka pieniężna. 16 września Rezerwa Federalna podniosła stopy procentowe o 25 pb, po raz pierwszy od 2023 roku, a w tym samym miesiącu stopy podniosły również Europejski Bank Centralny i Bank Japonii. Najmocniej odczuły to sektory wrażliwe na koszt kapitału. W USA indeks spółek finansowych stracił 7,53%, banków 7,43%, a spółek użyteczności publicznej 6,20%.

Amerykański rynek akcji okazał się mimo to relatywnie odporny dzięki spółkom technologicznym. W drugiej połowie miesiąca liderem ponownie stał się sektor związany ze sztuczną inteligencją, a Nasdaq 22 września zamknął się na historycznym maksimum, ciągnięty przez producentów pamięci. W efekcie S&P 500 zakończył wrzesień spadkiem o 0,45%, podczas gdy Nasdaq zyskał 1,86%, a indeks spółek półprzewodnikowych S&P 500 wzrósł o 7,09%. W Europie, bardziej eksponowanej na drożejącą energię i znacznie mniej na sektor technologiczny, akcje zanotowały pierwszy od sześciu miesięcy spadek. EURO STOXX 50 stracił 2,35%, STOXX Europe 600 spadł o 2,49%, a niemiecki DAX aż o 4,03%. Wyjątkiem były europejskie spółki technologiczne, które zyskały 5,62%. W Azji najsłabiej wypadły Chiny, gdzie indeks CSI 300 stracił 5,78%, osuwając się do najniższego poziomu od roku, a Hang Seng spadł o 3,73%. Rozczarowały skromne efekty szczytu Trump–Xi, zakończonego jedynie dwumiesięcznym przedłużeniem rozejmu handlowego. Tajwański TWSE, beneficjent boomu inwestycyjnego w AI, wzrósł natomiast o 3,93%.

Polska

Warszawska giełda ponownie wyróżniła się na tle rynków globalnych. Na początku miesiąca WIG20 po raz pierwszy w historii przekroczył 4 100 pkt, a WIG i WIG20 wielokrotnie poprawiały historyczne maksima, by w ostatnich dniach września testować barierę 4 200 pkt w przypadku indeksu blue chipów. Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła stopy procentowe bez zmian, a ekonomiści podnoszą prognozy wzrostu gospodarczego, w przypadku Credit Agricole i Pekao do 3,7% w 2026 roku.

WIG zakończył wrzesień wzrostem o 3,17%, WIG20 zyskał 3,95%, a uwzględniający dywidendy WIG20TR 4,47%. Hossa miała jednak wyraźnie węższy charakter niż w poprzednich miesiącach, bo mWIG40TR zakończył miesiąc praktycznie bez zmian, tracąc symboliczne 0,02%, a sWIG80TR spadł o 2,43%. Motorem wzrostów była energetyka. Indeks WIG-Energia wzrósł aż o 18,38%, czemu sprzyjały lepsze od oczekiwań wyniki PGE za drugi kwartał, a przede wszystkim kryzys na europejskim rynku gazu, który podbił ceny energii elektrycznej i poprawił opłacalność produkcji z węgla. Kurs PGE wspiął się na poziomy najwyższe od 11 lat. Mocne były również banki, dyskontujące perspektywę dłużej utrzymujących się wysokich stóp procentowych. WIG-Banki zyskał 8,68%, po raz pierwszy w historii przekraczając 28 tys. pkt, a rekordy wszech czasów ustanowiły m.in. PKO BP, Pekao i mBank. Najsłabiej zachowywały się natomiast indeksy WIG-Chemia, który stracił 13,44%, WIG-Górnictwo, który spadł o 7,50%, WIG-Leki ze spadkiem o 7,23% oraz WIG-Paliwa, tracący 5,24%.

Wśród wydarzeń korporacyjnych na pierwszy plan wysunęło się LPP, którego zysk netto za drugi kwartał roku obrotowego wzrósł o 64% r/r, do 768 mln zł, wyraźnie przekraczając konsensus na poziomie 684 mln zł. Kurs spółki ustanowił historyczne rekordy, a indeks WIG-Odzież wzrósł o 15,14%. Po przeciwnej stronie znalazł się Orlen, którego kurs po ustanowieniu 14 września rekordu wszech czasów zaczął tracić, gdy Sejm uchwalił ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Traciły także Grupa Azoty, której zarząd ostrzegł, że wysokie ceny gazu mogą utrzymać się w kolejnych miesiącach, oraz KGHM, za sprawą przeceny miedzi i srebra. Sektor gier odrobił z kolei sierpniowe straty, a WIG-Gry wzrósł o 6,54%. Uwagę inwestorów przyciągało również wezwanie Couche-Tard na akcje Żabki po 32 zł. W połowie miesiąca wzywający wydłużył zapisy, pierwotnie zaplanowane do 25 września, do 26 października, przesuwając rozliczenie transakcji na 3 listopada. Powodzenie wezwania oznaczałoby zmianę w składzie WIG20 i docelowo wycofanie spółki z giełdy.

Perspektywy

Po trzech kwartałach 2026 roku bilans pozostaje dla inwestorów bardzo korzystny. MSCI World zyskał od początku roku 10,66%, MSCI Emerging Markets 21,40%, a WIG aż 34,24%, co utrzymuje polski rynek w gronie najmocniejszych rynków akcji na świecie.

Wrzesień pokazał jednak, że w otoczeniu rosnących stóp procentowych i drożejącej energii hossa staje się coraz bardziej selektywna. Rozpoczynający się w październiku sezon wyników za trzeci kwartał zweryfikuje, czy dynamika zysków spółek związanych z AI uzasadnia ich wysokie wyceny. Ceny ropy i gazu pozostaną zakładnikiem sytuacji wokół Iranu: realne otwarcie Cieśniny Ormuz szybko obniżyłoby premię geopolityczną i presję inflacyjną, a dalsza eskalacja ponownie zwiększyłaby zmienność na rynkach akcji. Na krajowym rynku uwagę inwestorów przyciągną skutki podpisanej na początku października przez prezydenta ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych oraz finał wezwania na akcje Żabki (zapisy do 26 października), który według analityków może oznaczać nawet kilkanaście miliardów złotych do reinwestycji na GPW. Fundamenty polskiego rynku pozostają solidne, a w dłuższym terminie wsparciem jest decyzja S&P Dow Jones Indices o przeniesieniu Polski do grona rynków rozwiniętych od września 2027 roku. Po trzech kwartałach silnych wzrostów rynek może być jednak bardziej podatny na korekty.

Wrzesień przyniósł wyraźne pogorszenie sytuacji na globalnych rynkach obligacji. Rentowności papierów skarbowych wzrosły zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Europie, a krajowy rynek długu nie pozostał na te zmiany obojętny. 
Świat

Na koniec miesiąca rentowność polskich obligacji 10-letnich wzrosła do ok. 6,32%, podczas gdy rentowność amerykańskich obligacji 10-letnich sięgnęła 5,28%, ustanawiając w międzyczasie wieloletnie maksima.

Najważniejszym wydarzeniem miesiąca było wrześniowe posiedzenie Rezerwy Federalnej (Fed). O ile sama podwyżka stóp procentowych o 25 pb była w dużej mierze oczekiwana przez rynek, zdecydowanie większy wpływ na wyceny aktywów miały nowe projekcje makroekonomiczne oraz komunikacja banku centralnego. Fed nie tylko podniósł prognozowaną ścieżkę stóp procentowych na kolejne lata, ale również zwiększył szacunek długoterminowej stopy neutralnej do 3,25%. Dla inwestorów oznaczało to wzrost prawdopodobieństwa scenariusza „higher for longer”, czyli utrzymywania stóp procentowych na podwyższonym poziomie przez dłuższy czas.

Jednocześnie dane napływające z amerykańskiej gospodarki nie wspierały oczekiwań na szybkie łagodzenie polityki pieniężnej. Rynek pracy pozostawał relatywnie silny, konsumpcja utrzymywała odporność, a wskaźniki aktywności gospodarczej sugerowały dalszy wzrost gospodarczy. W efekcie inwestorzy zaczęli przesuwać w górę oczekiwania dotyczące przyszłych stóp procentowych, co przełożyło się na gwałtowną wyprzedaż obligacji skarbowych.

Polska

Wpływ wydarzeń globalnych był bardzo dobrze widoczny również na krajowym rynku stopy procentowej. We wrześniu doszło do istotnej zmiany wycen dotyczących przyszłych decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Co istotne, nie był to efekt bieżących zmian stóp procentowych. Stawka WIBOR 3M pozostawała przez cały miesiąc stabilna i poruszała się w przedziale 3,8–3,9%. Jednocześnie stawki FRA, odzwierciedlające oczekiwania rynku dotyczące przyszłych stóp procentowych, wzrosły nawet o 60–70 pb. Oznacza to, że inwestorzy zaczęli zakładać istotnie wyższy poziom stóp procentowych w kolejnych kwartałach. Na koniec września rynek wyceniał blisko 125 pb zacieśnienia polityki pieniężnej w horyzoncie najbliższego roku.

Choć pod koniec miesiąca wstępny odczyt inflacji CPI wzrósł do 4,0% r/r, struktura zmian cen pozostawała relatywnie korzystna. Za wyższy odczyt odpowiadały przede wszystkim ceny paliw, podczas gdy ceny żywności nadal pozostawały niższe niż rok wcześniej.

Z perspektywy średnioterminowych perspektyw inflacji szczególnie istotny pozostaje rynek pracy. W naszej ocenie właśnie płace pozostają obecnie najważniejszym wskaźnikiem pozwalającym ocenić ryzyko utrwalenia inflacji. Dynamika wynagrodzeń spowolniła do 5,6% r/r, podczas gdy zatrudnienie pozostaje niższe niż przed rokiem. Nie widać przy tym oznak narastania efektów drugiej rundy, które mogłyby prowadzić do ponownego wzrostu presji inflacyjnej. Co więcej, słabnący realny fundusz płac powinien stopniowo ograniczać możliwość przerzucania wyższych kosztów na konsumenta.

Z tego względu trudno uznać wrześniowy wzrost rentowności polskich obligacji za efekt gwałtownego pogorszenia krajowych perspektyw inflacyjnych. Znacznie bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem pozostaje wpływ czynników globalnych oraz dostosowanie krajowych wycen do bardziej jastrzębiej polityki Fed. Potwierdza to również zachowanie spreadów asset swap, które pomimo utrzymywania się na relatywnie podwyższonych poziomach nie sygnalizowały istotnego wzrostu premii za ryzyko Polski.

Perspektywy

Podsumowując, wrzesień był przede wszystkim miesiącem gwałtownej rewizji oczekiwań dotyczących przyszłych stóp procentowych. Zarówno w USA, jak i w Polsce inwestorzy zaczęli zakładać znaczące zaostrzanie polityki pieniężnej. Zmiana wycen przyszłych stóp procentowych, a nie pogorszenie bieżących danych makroekonomicznych, była głównym źródłem wzrostu rentowności obligacji w minionym miesiącu.

Marek Kuczalski
Dyrektor Departamentu Zarządzania Portfelami Akcyjnymi

Związany z Grupą Allianz od 2000 roku, początkowo zatrudniony w TUiR Allianz Polska S.A. i TU Allianz Życie Polska S.A., w Departamencie Zarządzania Aktywami, a od  2004 roku pracuje w TFI Allianz Polska S.A. Obecnie w TFI Allianz Polska S.A. na stanowisku Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Akcyjnymi.

Posiada licencję Doradcy Inwestycyjnego i maklera papierów wartościowych oraz tytuł CIIA. 

Kamil Artyszuk
Analityk Zarządzający Funduszem
Związany z TFI Allianz Polska S.A. od 2015 roku, początkowo jako analityk, a następnie jako Analityk Zarządzający Funduszem.
Nasze fundusze

Klauzula prawna TFI Allianz Polska S.A.

Jest to informacja reklamowa. Przed podjęciem ostatecznych decyzji inwestycyjnych należy zapoznać się z prospektem informacyjnym danego funduszu oraz z dokumentem zawierającym kluczowe informacje. Materiały dotyczące funduszy oferowanych przez TFI Allianz umieszczone na stronach serwisu internetowego publikowanego w domenie allianz.pl i nie  stanowią oferty w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu Cywilnego, jak również nie stanowią usługi doradztwa finansowego, prawnego i podatkowego oraz nie należy ich traktować jako rekomendacji dotyczącej instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców. Fundusze Allianz nie gwarantują realizacji założonego celu inwestycyjnego subfunduszu, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Wartość aktywów netto portfeli inwestycyjnych subfunduszy prowadzonych w ramach Funduszy może charakteryzować się dużą zmiennością wynikającą ze składu tych portfeli lub z przyjętej techniki zarządzania portfelami, w sytuacji dużej zmienności cen na rynku akcji. Fundusze mogą lokować powyżej 35% wartości aktywów poszczególnych subfunduszy w papiery wartościowe emitowane, poręczane lub gwarantowane przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, jednostki samorządu terytorialnego, państwa członkowskie Unii Europejskiej, jednostki samorządu terytorialnego państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa należące do OECD lub międzynarodową instytucją finansową, której członkiem jest Rzeczpospolita Polska lub co najmniej jedno z państw członkowskich Unii Europejskiej. Prezentowana zmiana wartości jednostki uczestnictwa jest oparta na historycznej wycenie Subfunduszu i nie stanowi gwarancji osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości. Uczestnik musi liczyć się z możliwością utraty przynajmniej części wpłaconych środków. Indywidualna stopa zwrotu z inwestycji nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym Funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia oraz dnia odkupienia jednostek uczestnictwa przez Fundusz, a także od wysokości pobranych opłat manipulacyjnych, które obniżają wartość inwestycji, kategorii jednostek uczestnictwa oraz obowiązków podatkowych obciążających uczestnika, w szczególności wysokości podatku od dochodów kapitałowych.

Prospekty informacyjne Funduszy Allianz zawierające wymagane prawem informacje, w tym o ryzyku inwestycyjnym, opłatach, kosztach i podatkach oraz kluczowe informacje dostępne są w języku polskim na stronie www.allianz.pl/tfi pod linkiem https://www.allianz.pl/pl_PL/dla-ciebie/dokumenty/dokumenty-funduszy-inwestycyjnych.html#prospekty-informacyjne raz w Towarzystwie i u dystrybutorów Funduszy Allianz. Streszczenie praw inwestorów znajduje się w Prospektach Informacyjnych (Rozdział III, pkt 4) dostępnych w języku polskim na stronie www.allianz.pl/tfi.

TFI Allianz Polska S.A. działa na podstawie zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (obecnie Komisja Nadzoru Finansowego) z dnia 19 listopada 2003 roku. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, ul. Inflancka 4B, 00-189 Warszawa, wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS: 0000176359, NIP 521-32-59-888, REGON 015555893, wysokość kapitału zakładowego: 69 888 000 złotych (wpłacony w całości).