Strategia lokowania

Co to jest opcja inwestycyjna?

Jeden z czterech funduszy, możliwych do wyboru (przez uczestnika programu), w których można lokować składki odprowadzane do PPE.

Kto decyduje o sposobie lokowania składek i ich późniejszych losach?

Uczestnik PPE bo to on podejmuje decyzję o wyborze opcji i jej ewentualnej zmianie w trakcie oszczędzania.

Ile opcji inwestycyjnych mam do wyboru?

Cztery: Fundusz Gwarantowany, Fundusz Obligacji, Fundusz Stabilnego Wzrostu oraz Fundusz Dynamiczny.

Czym różnią się między sobą poszczególne opcje inwestycyjne?

Głównie potencjałem wzrostu przypisywanemu danemu rodzajowi funduszu i okresowymi wahaniami bieżącej wartości (ryzykiem inwestycyjnym).

Która opcja inwestycyjna jest najlepsza?

Ocena zależy wyłącznie od przystępującego do PPE. Uwarunkowana jest celem inwestycyjnym danego pracownika tym, jaką dokładnie kwotę chciałby zgromadzić na dodatkową emeryturę. Najlepsza opcja inwestycyjna to ta, która daje największe prawdopodobieństwo osiągnięcia oczekiwanej stopy zwrotu (czyli takiej, jaka przy założonej składce umożliwi osiągnięcie zaplanowanego celu inwestycyjnego). Gdy np. składka w części inwestowanej wynosi 100 zł miesięcznie (już po odjęciu ze składki podstawowej części składki przeznaczonej na ochronę ubezpieczeniową), a uczestnik PPE chciałby po 20 latach uczestniczenia w programie zgromadzić 40 000 zł, to dla osiągnięcia takiego celu inwestycyjnego (40 000 zł), składki uczestnika musiałyby być pomnażane w tempie 5% rocznie (w realnej wartości). W tym przypadku największe prawdopodobieństwo uzyskania planowanej kwoty dawałby wybór funduszu stabilnego wzrostu. Gdy przy takich założeniach (wysokości składki i okresu uczestnictwa) uczestnik planuje zgromadzić więcej i oczekuje jeszcze wyższej stopy zwrotu, np. 6-7% rocznie, to powinien wybrać agresywniejszą opcję inwestycyjną (fundusz dynamiczny). Gdyby natomiast potrzebował zgromadzić mniejszą kwotę wystarczałaby mu stopa zwrotu niższa, np. 2- 3% rocznie, to nie powinien narażać swych oszczędności na duże okresowe wahania wartości środków. Wtedy do osiągnięcia zaplanowanego celu inwestycyjnego wystarczyłoby wybranie funduszu obligacji lub funduszu gwarantowanego (lub podział składki między tymi funduszami).

O czym trzeba pamiętać przy wyborze danej opcji inwestycyjnej?

O tym, by zawsze kierować się sprecyzowanym celem inwestycyjnym i nie dokonywać pochopnych zmian wybranej opcji, gdy bieżąca stopa zwrotu jest niższa od zaplanowanej lub niższa od tej, którą dały inne, niż już wybrana, opcje inwestycyjne. Ponieważ oczekiwana stopa zwrotu jest wartością uśrednioną, to może się zdarzyć, iż nawet w żadnym roku oszczędzania faktyczna stopa zwrotu nie będzie odpowiadała stopie oczekiwanej. Trzeba pamiętać o zupełnie naturalnym zjawisku, jakim jest występowanie w niektórych okresach stopy zwrotu niższej od oczekiwanej, ale i odwrotnie także stopy wyższej.

Co jest zaletą funduszu dynamicznego?

To, że oferuje potencjalnie najwyższą stopę zwrotu inwestuje do 100 % aktywów w akcje spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych (modelowo fundusz inwestuje 80% aktywów w akcje). Jeśli oczekuje się wysokiej stopy zwrotu (np. 8% rocznie lub nawet wyższej), to najpewniejszym sposobem jej osiągnięcia będzie wybór funduszu dynamicznego. Oczywiście należy zdawać sobie sprawę, że choć fundusz dynamiczny w porównaniu do innych opcji inwestycyjnych daje największą szansę na wysoką stopę zwrotu, to nie znaczy, że gwarantuje jej osiągnięcie. Trzeba też pamiętać, że jeżeli funduszowi uda się osiągnąć wynik średni taki, jaki zaplanował uczestnik PPE (np. 8% rocznie), to na wynik ten złożą się bardzo różne stopy zwrotu w okresach krótszych, a więc i ujemne. Ze względu na duże okresowe wahania wartości jednostek gromadzonych w takim funduszu, polecany jest on w okresach co najmniej kilkunasto-, a nawet kilkudziesięcioletnich.

Co jest zaletą funduszu obligacji?

To, że oferuje stabilny wzrost gromadzonych środków. Stopa zwrotu możliwa do osiągnięcia z tego funduszu jest co prawda niższa niż w przypadku innych opcji inwestycyjnych (np. funduszu dynamicznym), ale też dużo niższe są okresowe wahania bieżącej wartości gromadzonych jednostek tego funduszu. Jeżeli więc oczekiwana przez uczestnika PPE stopa zwrotu będzie stosunkowo niska (np. 23% rocznie), to najpewniejszy sposób jej osiągnięcia da mu właśnie fundusz obligacji.

Co jest zaletą stabilnego wzrostu?

To, że łączą korzyści płynące z funduszu dynamicznego (wyższy potencjał wzrostu inwestuje do 25% aktywów w akcje spółek) z korzyściami płynącymi z funduszu obligacji (stabilny dochód). Fundusze te powinny być wybierane przez uczestnika PPE, który oczekuje umiarkowanie wysokiej (np. 4-6% rocznie) stopy zwrotu.

Co jest zaletą funduszu gwarantowanego?

To, że wartość jednostki tego funduszu w danym roku kalendarzowym nie może się obniżyć. Ewentualny spadek wartości jest uzupełniany dopłatą ze strony towarzystwa Allianz. Oznacza to, że Allianz przejmuje na siebie w całości ryzyko inwestycyjne w tym funduszu niezależnie od sytuacji na rynkach finansowych i ryzyka nie ponosi uczestnik.

Dlaczego fundusze akcji ( a więc także fundusz dynamiczny) są rekomendowane jako najlepszy sposób inwestowania w długim terminie?

Dlatego, że wraz z wydłużaniem horyzontu czasowego rośnie (na skutek działania procentu składanego) korzyść z osiągania wyższej stopy zwrotu, oferowanej przez fundusze akcji, wzrasta też prawdopodobieństwo osiągnięcia takiej stopy zwrotu w rzeczywistości.

Dlaczego wraz z wydłużaniem horyzontu czasowego maleje ryzyko poniesienia straty w dobrze zarządzanym funduszu akcji?

Dlatego że w funduszach akcji, zarządzanych przez profesjonalistów licencjonowanych doradców inwestycyjnych, są akcje wielu dobrych przedsiębiorstw (nie występuje ryzyko związane z działalnością pojedynczej firmy), osiągających w długim terminie ponadprzeciętne zyski. Uczestnicząc w takim funduszu, ponosi się w praktyce tylko jedno ryzyko okresowych wahań koniunktury na giełdzie. Ze względu na te wahania należy uznać za zjawisko naturalne okresowe spadki wartości akcji także najlepszych firm (dobranych do dobrze zarządzanego funduszu akcji), ale ceny takich akcji nigdy nie pozostają na niskim poziomie przez znacząco długi czas.

Gdy do emerytury pozostaje mniej niż 10 lat, to czy nie powinno się wybierać funduszu dynamicznego?

Wszystko zależy od osobistej sytuacji uczestnika PPE. Dłuższy okres inwestowania daje większe prawdopodobieństwo osiągnięcia oczekiwanej stopy zwrotu w funduszu dynamicznym niż okres krótszy. W okresach krótszych fundusz dynamiczny może przynieść zarówno dużo wyższą niż oczekiwana stopę zwrotu (np. zamiast 8%, nawet 20%, a niekiedy i 30% rocznie), jak i stopę zwrotu dużo niższą, w tym ujemną. Uczestnik PPE, mający do emerytury mniej niż 10 lat i oczekujący stopy zwrotu odpowiednio wyższej niż ta, jaką może przynieść fundusz dynamiczny w okresach dłuższych, może wybrać fundusz dynamiczny jako lokatę środków gromadzonych w PPE. Musi jednak pamiętać, że taki wybór w okresie krótszym oznacza akceptację zarówno osiągnięcia wysokich zysków, jak i możliwości poniesienia straty.

Czy wybór funduszu obligacji lub funduszu gwarantowanego zamiast funduszu dynamicznego jest złym wyborem, jeśli ma się jeszcze 30 lat do emerytury?

Nie, mimo że w tak długim terminie ryzyko poniesienia straty z funduszu dynamicznego jest niskie i że można osiągnąć dużo wyższą niż w funduszach bezpieczniejszych. Wybór bowiem zawsze należy dopasować do osobistych potrzeb i do własnej tolerancji na okresowe wahania wartości gromadzonych środków. Jeżeli do osiągnięcia zaplanowanego celu inwestycyjnego wystarczy stopa zwrotu stosunkowo niska (czyli 23% rocznie), to trzeba przemyśleć, czy w ogóle istnieje potrzeba narażania oszczędności na duże wahania w funduszu dynamicznym. Trzeba również rozważyć, czy spadek wartości środków w danym roku (np. o 20% zjawisko normalne w funduszu akcji) nie stanie się przyczyną zbyt silnego stresu dla uczestnika PPE i pochopnej zmiany opcji inwestycyjnej w najmniej korzystnym momencie. Wolno więc uznać, że w określonej sytuacji lepszym wyborem byłby wybór funduszu obligacji lub funduszu gwarantowanego, nawet gdyby oczekiwana stopa zwrotu była istotnie wyższa niż możliwa do osiągnięcia w tych funduszach.

Czy i w jakiej proporcji można podzielić składkę między kilka opcji inwestycyjnych?

Tak, można podzielić. Ilość funduszy do których ma być przekazywana składka a także proporcja podziału zależy wyłącznie od uczestnika PPE.

Czy obie składki: podstawowa i dodatkowa, muszą być w taki sam sposób alokowane?

W PPE przewidziany jest taki sam podział dla obu składek.

Czy i jak często można zmieniać sposób lokowania składek w trakcie oszczędzania?

Tak, dwa razy w roku kalendarzowym.

Czy zmiany sposobu lokowania składek są bezpłatne?

Tak - nie ponosi się żadnej opłaty z tego tytułu.

Czy środki już zgromadzone na rachunku można przenosić z funduszu do funduszu?

Tak jak przy zmianie alokacji składki - dwa razy w roku kalendarzowym.

Czy przenoszenie zgromadzonych środków i zmiana sposobu lokowania przyszłych składek są dokonywane jednocześnie?

Obie te operacje mogą być dokonywane niezależnie.

Co powinien zrobić uczestnik PPE, by móc zmienić alokację składki i przenieść środki?

Odpowiednio zmienić deklarację przystąpienia do PPE (u pełnomocnika pracodawcy).

Od czego zależy bieżąca wartość środków zgromadzonych na danym rachunku?

Od liczby zapisanych na tym rachunku jednostek oraz od ich bieżącej ceny. Na bieżącą cenę jednostki (jednostek) ma wpływ bieżąca (giełdowa rynkowa) wartość wszystkich lokat, jakie zarządzający funduszem (funduszami) dobrał do aktywów funduszu.

Jak i kiedy zapisywana jest składka na danym rachunku?

Uczestnik PPE za kwotę składki (pomniejszoną o opłatę za ochronę ubezpieczeniową przy składce podstawowej) nabywa określoną liczbę jednostek wybranego funduszu lub funduszy (gdy składkę alokuje do kilku funduszy). Jednostki te są zapisywane na rachunku uczestnika najpóźniej w ciągu 5 dni od dnia wpłynięcia środków do T.U. Allianz Życie. Jeśli np. składka uczestnika PPE wynosi 100 zł, a opłata za ochronę ubezpieczeniową wynosi 10 zł to 90 zł w całości jest alokowane między funduszem stabilnego wzrostu i obligacji w proporcji 50/50, to za 45 zł nabywane są jednostki uczestnictwa funduszu stabilnego wzrostu i za 45 zł jednostki uczestnictwa funduszu obligacji.

Czy lepiej jest kupować jednostki „tańsze” czy „ droższe”?

To nie ma znaczenia, gdyż liczy się to, w jakim tempie zmienia się wartość jednostek.

Od czego zależy tempo wzrostu wartości jednostek zapisanych na moim rachunku?

Od zmiany wartości wszystkich lokat, będących aktywami wybranego funduszu. By rozumieć tempo wzrostu wartości jednostek, trzeba rozumieć zasady wyceny jednostek funduszu. Dobry jest tu przykład funduszu stabilnego wzrostu. W takim funduszu średnio 25% aktywów stanowią akcje różnych firm. Wycena akcji danej firmy wpływa na wartość jednostki uczestnictwa funduszu w proporcji, odpowiadającej udziałowi akcji tej firmy w aktywach funduszu (gdy akcje tej danej firmy stanowią np. 1% wszystkich aktywów, to właśnie w takiej proporcji wpływa na wartość jednostki uczestnictwa cena akcji tej danej firmy na giełdzie). Wszystkie akcje, które są w aktywach tego funduszu, wpływają natomiast na cenę jednostki w około 25%. W pozostałych 75% wartość jednostki uczestnictwa funduszu zrównoważonego określa się na podstawie wyceny rynkowej obligacji i bonów skarbowych, a także na podstawie wypłaconych odsetek z obligacji, będących w aktywach tego funduszu.

Czy wartość jednostki może spadać?

Tak. Jeżeli większość aktywów funduszu zostanie wyceniona danego dnia według wartości niższej niż dnia poprzedniego, to tym samym wartość jednostki w tym danym dniu będzie niższa niż w dniu poprzedniej wyceny. Wyjątkiem jest fundusz gwarantowany, w którym Allianz gwarantuje, że wartość jednostki uczestnictwa w danym roku kalendarzowym nie może ulec obniżeniu.

Czy wartość jednostki funduszu obligacji zawsze rośnie?

Nie, ponieważ na wartość jednostki uczestnictwa funduszu obligacji wpływa nie tylko kwota doliczanych odsetek, ale i wycena obligacji na giełdzie. Jeśli wycena obligacji na giełdzie w danym dniu będzie niższa niż dnia poprzedniego, to może to spowodować obniżkę wartości jednostki uczestnictwa funduszu obligacji.

Czy okresowy spadek wartości jednostki może być korzystny dla uczestnika PPE?

Tak, gdyż uczestnik PPE dokonuje wpłat systematycznie i ma szansę skorzystać z okresu spadku wartości jednostki. Gdy przez dany okres wartość jednostki uczestnictwa jest stała, a potem spada i po pewnym czasie znów wraca do wyższych notowań, to uczestnik PPE może wykorzystać okres spadku notowań wartości, kupując więcej jednostek uczestnictwa.

Jak obliczać bieżącą wartość rachunku, jeśli składka alokowana jest do kilku funduszy?

Należy osobno obliczyć wartość jednostek każdego funduszu (mnożąc liczbę jednostek danego funduszu przez aktualną wartość jednostki), a następnie zsumować wartość środków posiadanych we wszystkich funduszach.

W jaki sposób rozlicza się na rachunku uczestnika PPE operację przeniesienia środków między funduszami (między opcjami inwestycyjnymi)?

W dniu operacji przeniesienia środków dochodzi jednocześnie do wycofania danej kwoty z jednego funduszu (obliczonej jako iloczyn bieżącej wartości jednostki oraz liczby zapisanych na rachunku jednostek) i do nabycia za wycofaną kwotę jednostek uczestnictwa nowo wybranego funduszu (po cenie jednostek obowiązującej w dniu operacji przeniesienia).

Co się dzieje z bieżącą wartością rachunku, jeżeli nie wpływają nowe składki (gdy np. uczestnik PPE przestał pracować u danego pracodawcy)?

Wartość gromadzonych środków zwiększa się jedynie poprzez wzrost wartości zapisanych na rachunku jednostek, gdyż uczestnik PPE nie nabywa już nowych jednostek funduszu (lub funduszy).

W jaki sposób obliczana jest kwota wypłaty transferowej z PPE (np. na IKE przy zmianie pracodawcy)?

Kwota wypłaty transferowej obliczana jest jako iloczyn liczby jednostek uczestnictwa zapisanych na rachunku uczestnika PPE oraz aktualnej wartości jednostki w dniu dokonywania tej wypłaty. Gdyby np. na rachunku było zapisane 100 jednostek uczestnictwa, a w dniu dokonywania wypłaty wartość jednostki wynosiła 80 zł i 15 gr, to kwota wypłaty transferowej wyniosłaby 8015 zł.

W jaki sposób obliczana jest kwota wypłaty jednorazowej, gdy uprawniony uczestnik PPE wybiera taką formę wypłaty środków?

Kwota wypłaty jednorazowej obliczana jest jako iloczyn liczby wszystkich jednostek uczestnictwa zapisanych na rachunku uczestnika PPE oraz aktualnej wartości jednostki w dniu dokonywania tej wypłaty. Gdyby np. na rachunku było zapisane 1000 jednostek uczestnictwa, a w dniu dokonywania wypłaty wartość jednostki wynosiła 80 zł i 15 gr, to kwota wypłaty jednorazowej wyniosłaby 80 150 zł.

W jaki sposób obliczana jest kwota raty, gdy uprawniony uczestnik PPE wybiera ratalną formę wypłaty środków?

Sposób obliczenia zależy od sposobu zdefiniowania raty w uzgodnieniu z zakładem ubezpieczeń. Gdy rata ma postać ustalonej kwoty, to wtedy gdy uczestnik PPE otrzymuje wypłatę raty, z jego rachunku zdejmowana jest odpowiednia liczba jednostek. Liczbę tę oblicza się jako iloraz ustalonej kwoty raty i aktualnej wartości jednostki (w dniu wypłaty). Jeśli np. kwota raty wynosi 1000 zł, a w dniu dokonywania wypłaty wartość jednostki wynosi 50 zł, to z rejestru uczestnika PPE zdejmowane jest 20 jednostek (jako wynik podzielenia 1000 zł kwoty raty przez 50 zł wartość jednostek).

Czy dokonując wypłaty środków (w tym także wypłaty transferowej), uczestnik PPE ponosi jakieś koszty z tego tytułu?

Nie. Ani zakład ubezpieczeń nie może pomniejszać kwoty wypłaty żadnymi opłatami, ani pracodawca nie może obciążać uczestnika ponoszonymi z tego tytułu kosztami przelewu.

W jaki sposób i z jaką częstotliwością uczestnik PPE będzie informowany o stanie swego rachunku?

Jest to określone w warunkach umowy, ale nie rzadziej niż raz w roku w formie pisemnej do 31 marca danego roku kalendarzowego.