Bancassurance

Terminem bancassurance (lub rzadziej – assurfinance) określana jest współpraca banków z towarzystwami ubezpieczeniowymi w celu oferowania produktów bankowych i ubezpieczeniowych.

Współpraca ta polega na oferowaniu różnorodnych produktów finansowych zintegrowanych w pakiety usług finansowych „z jednej ręki” (niem. Alles aus einer Hand). W krajach anglosaskich na określenie integracji usług finansowych używany jest termin financial services. W literaturze polskiej możemy spotkać się także z pojęciami bankowości ubezpieczeniowej i ubezpieczeń bankowych.

Pierwsze grupy bankowo-ubezpieczeniowe powstały w Anglii i Francji w latach sześćdziesiątych, gdy banki komercyjne zaczęły oferować swoim klientom proste produkty z zakresu ubezpieczeń na życie. Duże powodzenie działalności instytucji bankowych w sektorze ubezpieczeń na życie skłoniło je do rozszerzenia działalności ubezpieczeniowej o nowe produkty. Obecnie oferowane są obok ubezpieczeń na życie także ubezpieczenia majątkowe.

Rozwój porozumień bankowo-ubezpieczeniowych na terenie Europy był możliwy dzięki liberalizacji przepisów prawnych, umożliwiającej współpracę instytucji bankowych z zakładami ubezpieczeniowymi. Będąc świadkami procesów deregulacji, liberalizacji i rozwoju technologii, możemy obserwować różnorodność form bancassurance w Europie.

Różnorodność uregulowań prawnych w poszczególnych krajach zaowocowała także różnicami w przebiegu procesów tworzenia grup bankowo-ubezpieczeniowych.

Wzrost konkurencyjności i spadek rentowności w połączeniu z postępującą globalizacją spowodował bardzo szybki rozwój bancassurance przede wszystkim we Francji, Hiszpanii, Belgii czy Holandii. W innych bogatych krajach sprzedaż polis bankowych przez banki napotyka na bariery legislacyjne. W Stanach Zjednoczonych „Gram-Leach-Bliley Act” nakłada duże restrykcje na przepływ informacji między towarzystwami ubezpieczeniowymi a bankami. Udział banków w sprzedaży polis życiowych w USA oscyluje w okolicach 1%, gdy np. we Francji wskaźnik ten wynosi 60% a w Hiszpanii 80%.

W 2005 roku polskie banki zebrały około 13% ogółu składek. Należy więc spodziewać się dalszego wzrostu, popularności strategii bankowości ubezpieczeniowej i ubezpieczeń bankowych w naszym kraju.

Bancassurance jest odpowiedzią na zjawisko tzw. synergii popytowej - tj. sytuacji, w której popyt na jeden typ usługi finansowej rodzi chęć i potrzebę nabycia innych, często komplementarnych produktów czy usług.

Najlepszym przykładem są osoby zaciągające kredyt w banku i potrzebujące zabezpieczenia spłaty tego kredytu w postaci polisy na życie. Klienci pragną być kompleksowo obsłużeni w jednej instytucji finansowej. Możemy mówić, iż przemiany na rynku finansowym zmierzają w kierunku powstania finansowych supermarketów, w których klient może zaspokoić zróżnicowane potrzeby.

Instytucja finansowa oferująca takie usługi, może spodziewać się wystąpienia efektu skali i związanych z tym korzyści w postaci obniżki przeciętnych kosztów funkcjonowania.

Zmniejsza się popyt na tradycyjne produkty oszczędnościowe oferowane przez banki. Przepisy podatkowe powodują, iż klienci zainteresowani są inwestycyjnymi formami tworzenia kapitału na przyszłość i jednoczesnym zabezpieczeniem bliskich. Aby utrzymać pozycję na rynku, banki są zmuszone do poszukiwania możliwości zapewnienia sobie lojalności klientów. Towarzystwa ubezpieczeniowe poszukują jak najbardziej skutecznych kanałów dystrybucji i możliwości dotarcia do klientów.

Porozumienia bankowo–ubezpieczeniowe przybierają różnorodne formy, które można podzielić na dwa rodzaje – inwestycyjne i kooperacyjne.

Współpraca w zakresie wspólnych inwestycji polega na tym, że bank zakłada własny zakład ubezpieczeń lub nabywa już istniejący.

Kooperacyjna forma współpracy zmniejsza ryzyko chybionej inwestycji. Praktycznie żadne ustawodawstwo na świecie nie dopuszcza możliwości, aby ten sam podmiot prowadził jednocześnie działalność ubezpieczeniową i bankową. Oba sektory, w sytuacji konsolidacji rynku finansowego w Europie, podlegają także przepisom Komisji Europejskiej, w których określone są zasady przejęć i fuzji między firmami.

W Polsce doskonałym przykładem porozumień bankowo–ubezpieczeniowych są Otwarte Fundusze Emerytalne. Głównymi udziałowcami wielu powszechnych towarzystw emerytalnych są towarzystwa ubezpieczeniowe i banki.

Czasami współpraca ogranicza się wyłącznie do wymiany pakietów akcji bądź zarządzania aktywami; korzyści z takiej współpracy nie są wtedy odczuwalne przez klienta którejkolwiek z instytucji.
Dopiero wtedy, gdy współpraca między bankiem a firmą ubezpieczeniową przenosi się na płaszczyznę oferowanych usług, istnieje możliwość zaobserwowania przez klienta korzyści wynikających z bancassurance

Bancassurance pomaga osiągać korzyści wielu uczestnikom rynku finansowego:

• klientom – poprzez kompleksową obsługę „z jednej ręki” i potencjalne obniżenie ceny produktu;
• firmom ubezpieczeniowym – poprzez zwiększenie obrotów i obniżenie kosztów dystrybucji i sprzedaży, niższe koszty w stosunku do tradycyjnej sieci agentów;
• bankom – poprzez zwiększenie lojalności klientów i zmniejszenie ryzyka udzielania kredytów dzięki poręczeniu ich spłaty przez polisę ubezpieczeniową, dodatkowe źródło dochodów.

Osoba fizyczna może spotkać się z produktami typu bancassurance najczęściej w momencie otwierania rachunku osobistego w banku. Do rachunku rozliczeniowo–oszczędnościowego dołączane są różne produkty ubezpieczeniowe – zwykle jest to ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków, ubezpieczenia turystyczne, ubezpieczenia od zagubienia karty płatniczej.

Z kartami płatniczymi i kredytowymi wyróżniającymi wybrany segment klientów związane są programy ubezpieczeniowe typu assistance.

Dość popularne jest łączenie kredytów z ubezpieczeniami na życie, często ze wskazaniem banku jako beneficjenta, czy łączenie lokat terminowych z polisami na życie.

Coraz większego znaczenia nabierają ubezpieczenia niepowiązane bezpośrednio z żadnym produktem bankowym. Przykładem może być Prosperita. Jest to program inwestycyjno-ubezpieczeniowy, który powstał przy współpracy trzech instytucji finansowych o globalnym zasięgu: Allianz Polska, Banku Pekao SA i Pioneer Pekao SA.